Engels in het Nederlands Onderwijs

Vrijdag 5 april was ik op een conferentie van Nederlandse en Vlaamse universitaire taalcollega’s in Antwerpen. Titel van de conferentie was “Macht en pracht van taal”.

NUTConferentie
NUT staat voor Nederlandse en Vlaamse Universitaire Talencentra en het 25-jarig bestaan van de vereniging werd gevierd.

Met keynote: “Mythes over leren en onderwijs; wat zegt de wetenschap?”
door Paul Kirschner 

De keynote was van Prof. Paul Kirschner, internationaal bekend vanwege zijn onderzoek naar leren en onderwijs. Na iedereen gemaand te hebben om telefoon en i-pad / laptops uit te zetten en weg te doen, ging hij van start en mythe na mythe werd op een onderhoudende wijze ontkracht. Om er een paar te noemen (maar de lijst is lang!):

  • Mensen kunnen multitasken.
  • Leerlingen zijn mediawijs en ‘digital natives’
  • Kennis is niet houdbaar
  • Alles staat op het Internet
  • De leerpyramide
  • 21ste eeuw vaardigheden etc.

P.Kirschner
Paul fronst wat omdat de technologie opstartproblemen had.

Zie voor meer informatie zijn boeken met o.a. de titels: “Op de schouders van reuzen”, “Juffen zijn toffer dan meesters” en “Jongens zijn slimmer dan meisjes”…en andere mythen in het onderwijs. Of lees zijn onderwijsblog wat in 2018 nog de prijs van beste onderwijsblog heeft gekregen: https://onderzoekonderwijs.net/author/paulkkirschner/

Paneldiscussie:

Vervolgens was er een paneldiscussie en binnen 2 vragen waren we bij het thema “Verengelsing van het onderwijs”, onderwerp wat met name in Nederland actueel is. Blijkbaar is er inmiddels een wetsontwerp op handen wat door de tweede kamer geaccepteerd is en waarbij universitaire opleidingen alleen nog maar in het Engels mogen worden aangeboden als er een ‘aantoonbare noodzaak’ toe bestaat.

Interessant, en wat zou aantoonbaar in kunnen houden?:

  • Toekomstig werk in / met het buitenland? Zoals International Business opleidingen?
  • Research die met name in het Engels beschikbaar is? Medical research bijvoorbeeld?
  • De docent spreekt geen Nederlands?
  • Aantal internationale studenten in bepaalde opleidingen?

Ik ben benieuwd wat de argumenten gaan zijn. Kern van de discussie tot nu toe is dat Nederlandstalige studenten een ‘achterstand’ zouden hebben als de opleiding in het Engels en niet in de moedertaal aangeboden wordt. Omdat men zich nu eenmaal beter uit kan drukken in de eigen taal. Waar ik nu benieuwd naar ben, is in hoeverre studenten zich ook in het Nederlands of in het Engels uit moeten kunnen drukken in hun toekomstig beroep. Is daar al onderzoek naar gedaan? Of is dat de aantoonbare noodzaak die nog bewezen moet worden?

Verder niets ten nadele trouwens van een goede kennis van het Nederlands, dat staat voor mij buiten kijf. Het Nederlands is een prachtige taal die steeds vaker verbasterd wordt en waarin ook steeds meer taalfouten gemaakt worden. Ik kan me daar geregeld aan ergeren.

Quote:

Paul Kirschner werd als panellid gevraagd naar zijn mening over Engels in het wetenschappelijk onderwijs: ‘mijn studenten moeten informatie in het Engels kunnen lezen én schrijven’ (onderwijskunde) en ik heb veel collega’s die ‘steenkolen’ Engels spreken, maar verder ben ik geen expert op het gebied van talen’. Een uitspraak naar mijn hart!

Dat is ook precies waarom ik vind dat in de huidige discussie om de ‘hete brij’ heen gedraaid wordt. Veel docenten / professoren beheersen de Engelse taal onvoldoende om er college in te geven. Studenten die ik sprak, ergeren zich aan het slechte Engels  wat gesproken wordt door sommige docenten. Terwijl niet een van hen klaagde over het feit dat hun opleiding in het Engels gegeven wordt.

Onderzoek meertaligheid:

Ik werk op de British School in the Netherlands waar de voertaal Engels is, maar waarin 90+ nationaliteiten en bijna evenveel talen vertegenwoordigd zijn. De kinderen leren allemaal in het Engels en kunnen zich goed uitdrukken in deze voor hen vaak tweede of soms derde of vierde taal. Ze schakelen moeiteloos over van de ene taal naar de andere waar nodig. Onderzoek heeft al lang en breed aangetoond dat meertaligheid geen enkel probleem is, maar vooral veel voordelen oplevert.

In een andere workshop die ik volgde op de conferentie, werd aangetoond door onderzoeker Niels Schiller van de universiteit van Leiden, dat het zeer goed mogelijk is meerdere talen tegelijkertijd te leren en dat dit geen cognitieve achterstand oplevert. Ook een alom gekopieerde mythe die maar de kop op blijft steken. Verwerven van meertaligheid is niet te veel gevraagd van kinderen. En in testen met het benoemen van plaatjes in de doeltaal en niet-doeltaal bij studenten was bewezen dat er een non-selectieve toegang is tot alle woorden. Schakelen van de ene taal naar de andere duurt niet langer dan 1 mini-seconde. Ik zie hiervan dagelijks het bewijs bij de studenten van de British School. Die wij op de British School overigens ook les geven in hun moedertaal omdat we het belang van hun eigen taal en cultuur onderschrijven.

Mijn zorg gaat vooral uit naar de docenten. Die hebben veelal moeite met de Engelse taal en voelen zich onzeker.

In alle sectoren van het Nederlands onderwijs neemt Engels is belangrijke plaats is. Een belang voor de toekomst van studenten wat erkend wordt op veel instellingen. Moet daar de discussie dan niet eens over de docenten gaan? Hoe bereiden wij onze leerkrachten PO tot universitaire docenten voor op de toenemende rol van het Engels? Wat hebben onze (huidige) studenten nodig aan kennis voor beroepen waarbij ze Engels nodig hebben? In welek beroepen zijn kennis van de vaktaal en communicatievaardigheden in het Engels een vereiste?

Het probleem start al bij PO leerkrachten die zonder enige kennis van de Engelse lesmethodiek Engels moeten geven aan kinderen in groep 7 – 8 of eerder. VO docenten moeten vervolgens een zeer uiteenlopende instroom met kennis van het Engels bedienen in grote groepen en zien zich vaak gedwongen om weer bij een -0- niveau te starten.

In VMBO en MBO worstelt men met het vinden van docenten Engels en mogen ze uit nood geboren iemand aannemen die niet opgeleid is tot docent Engels maar als ‘vakbekwaam’ beschouwd wordt. Wat evengoed een docent Nederlands, Spaans of willekeurig welke taal kan zijn. En op HBO en WO worden Engelstalige opleidingen ‘in de ban’ gedaan en waar ze aantoonbaar noodzakelijk zijn (?), moeten vakbekwame mensen zich zelf maar de Engelse instructietaal zien eigen te maken.

Was dat maar onderwerp van discussie binnen de univeristeiten en de politiek! Ik ben zelf een keer naar het ministerie van onderwijs geweest om dit onderwerp ter sprake te brengen, maar daar kreeg ik slechts te horen dat men zich bewust was van het probleem (geen goede doorstroom in Engels), maar dat zij alleen maar ‘beleid maken’ en dat de uitvoering en borging van kwaliteit bij de diverse onderwijsinstellingen ligt. En zo ligt de bal weer bij de onderwijsinstellingen….

 


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s